20 Οκτωβρίου 2026

ΕΊΣΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ ΕΣΥ ΡΕ;;;;


Αθανάσιος Φωτιάδης

Τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά τη μερική ιδιωτικοποίηση των οδικών αστικών συγκοινωνιών και τη γενικότερη εισαγωγή στην κοινωνία, της περίφημης κουλτούρας των καταγγελιών (του ρουφιάνου), παρατηρούμε στα social media μία φρενίτιδα βιντεοσκοπήσεων από τα κινητά τηλέφωνα όπου, μεταξύ άλλων, καταγράφονται δήθεν "ακραίες" ή απαράδεκτες συμπεριφορές οδηγών, όπως και, υποτιθέμενων, "δυνητικά επικίνδυνων" καταστάσεων που σχετίζονται με το αστικό λεωφορείο και το χειρισμό του.
Η συγκεκριμένη κατάσταση, όπως γίνεται αντιληπτό, δημιουργεί εντυπώσεις, προκατάληψη εναντίον των οδηγών, πλήττει την εικόνα των οδικών συγκοινωνιών στην Αθήνα και, αναπόφευκτα, αποπροσανατολίζει από τα πραγματικά σοβαρά προβλήματα που σχετίζονται με τις οδικές μεταφορές του λεκανοπεδίου.
Τί ισχύει λοιπόν;
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που αντλούνται από την ΕΛΣΤΑΤ, την Τροχαία, τον ΟΑΣΑ, την ΟΣΥ αλλά και την CARE database της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποδεικνύεται σταθερά ότι οι μετακινήσεις με λεωφορείο αποτελούν έναν από τους ασφαλέστερους τρόπους χερσαίας μεταφοράς ανά επιβάτη/χιλιόμετρο, με τα ποσοστά ατυχημάτων ανάλογα με τον όγκο των οχημάτων να είναι εξαιρετικά χαμηλά.
Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν κάθε είδους καταγραφή, τόσο από σοβαρά τροχαία (παρασύρσεις πεζών, συγκρούσεις), όσο και υλικές ζημιές μικρής κλίμακας (π.χ. ξύσιμο καθρέφτη, στενές στροφές με παρκαρισμένα οχήματα).
Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση πεπραγμένων της Ο.ΣΥ. Α.Ε. (Οδικές Συγκοινωνίες Αττικής), στην Αττική καταγράφηκαν συνολικά 4.305 ατυχήματα.
Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των συμβάντων αφορά μικροατυχήματα και υλικές ζημιές (π.χ. επαφές καθρεφτών, μικροσυγκρούσεις λόγω στενότητας δρόμων ή παράνομα παρκαρισμένων οχημάτων) και όχι σοβαρά τροχαία με τραυματισμούς.
Τα οχήματα της ΟΣΥ διανύουν περίπου 64,4 εκατομμύρια οχηματοχιλιόμετρα ετησίως στους δρόμους της Αττικής.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τον απόλυτο αριθμό των 4.305 συμβάντων, η συχνότητα εμφάνισης ατυχήματος ανά διανυόμενο χιλιόμετρο παραμένει αναλογικά σε χαμηλά επίπεδα, καθιστώντας το λεωφορείο ένα ασφαλές μέσο μετακίνησης συγκριτικά με τα ιδιωτικά οχήματα.
Από αυτά τα συμβάντα, η Τροχαία επεμβαίνει και καταγράφει επίσημα μόνο ένα μικρό κλάσμα (περίπου το 3% - 5%), καθώς η συντριπτική πλειονότητα (πάνω από 4.000 περιστατικά) αφορά απλές υλικές ζημιές και μικροσυγκρούσεις, οι οποίες επιλύονται μέσω φιλικού διακανονισμού ή ασφαλιστικών εταιρειών χωρίς να καταγραφούν ως "τροχαία ατυχήματα με παθόντες".
Τα δυστυχήματα τώρα, με εμπλοκή αστικών λεωφορείων, είναι εξαιρετικά σπάνια.
Σύμφωνα με τα ετήσια δεδομένα της Τροχαίας και της ΕΛΣΤΑΤ για την Αττική, τα θανατηφόρα τροχαία με εμπλοκή λεωφορείου (κάθε τύπου) κυμαίνονται σταθερά από 0 έως 3 περιστατικά ανά έτος.
Στη συντριπτική πλειονότητα των ετών, ο αριθμός των νεκρών επιβατών μέσα σε αστικό λεωφορείο λόγω σύγκρουσης, είναι μηδενικός.
Οι ΟΔΗΓΟΙ ΙΧ και οι ΠΕΖΟΙ, είναι η πιο ΣΥΧΝΗ ΑΙΤΙΑ σοβαρών ατυχημάτων. Περιλαμβάνει την παραβίαση προτεραιότητας ή STOP από ΙΧ, το παράνομο παρκάρισμα που κλείνει τις στροφές, το απότομο κλείσιμο της πορείας του λεωφορείου από δίκυκλα, και την απροσεξία πεζών που επιχειρούν να διασχίσουν τον δρόμο εκτός διαβάσεων.
Με βάση τις εκθέσεις της Τροχαίας και τις πραγματογνωμοσύνες, η υπαιτιότητα στα ατυχήματα όπου εμπλέκεται αστικό λεωφορείο, κατανέμεται ως εξής:
1. Υπαιτιότητα Τρίτων (70% – 80%): Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, την ευθύνη φέρει ο οδηγός του άλλου οχήματος (συνήθως ΙΧ ή μοτοσικλέτας) ή ο πεζός. Λόγω του μεγάλου όγκου του λεωφορείου, οι οδηγοί ΙΧ συχνά κάνουν ριψοκίνδυνες προσπεράσεις ή παραβιάζουν την προτεραιότητά του.
2. Συνυπαιτιότητα ή Ευθύνη Οδηγού Λεωφορείου (15% – 20%): Αφορά κυρίως μικροσυγκρούσεις σε ελιγμούς.
3. Αποκλειστική Τεχνική Ευθύνη (κάτω από 5%): Ακραίες περιπτώσεις ξαφνικής μηχανικής βλάβης (π.χ. αστοχία σε φρένα ή σύστημα διεύθυνσης).
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαχρονική τάση των συμβάντων (εικόνα σε εύρος πχ. 10ετίας).
Κατά την περίοδο 2015–2019, ο αριθμός των καταγεγραμμένων μικροατυχημάτων και υλικών ζημιών της ΟΣΥ κυμαινόταν σταθερά μεταξύ 3.500 και 3.800 συμβάντων ετησίως. Ο στόλος ήταν παλαιότερος, αλλά η στελέχωση σε οδηγούς ήταν σε καλύτερα επίπεδα.
Την περίοδο 2020–2021, λόγω των lockdowns, της κατακόρυφης μείωσης της κυκλοφορίας των ΙΧ και της τροποποίησης των δρομολογίων, τα ατυχήματα σημείωσαν ιστορικό χαμηλό, πέφτοντας κάτω από τα 2.500 ετησίως.
Την περίοδο 2022–2026 και με την πλήρη επιστροφή της κίνησης στους δρόμους, τα συμβάντα παρουσίασαν αυξητική τάση, φτάνοντας στα σημερινά επίπεδα των περίπου 4.305 ατυχημάτων ετησίως.
Η κατανομή της υπαιτιότητας σε όλο αυτό το διάστημα των 10 ετών, παραμένει εντυπωσιακά σταθερή.
Το 75% με 80% των συμβάντων προκαλείται διαχρονικά από τρίτους (κυρίως οδηγούς ΙΧ και δικύκλων).
Το ποσοστό της υπαιτιότητας των οδηγών της ΟΣΥ (15%–20%) δεν έχει αλλάξει σημαντικά, κάτι που αποδεικνύει ότι η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ των οδηγών λειτουργεί ως "ασπίδα", παρά την αυξημένη πίεση των δρομολογίων.
Τα θανατηφόρα τροχαία, με εμπλοκή αστικού λεωφορείου στην Αθήνα, σπάνια ξεπερνούν τα 1-2 ετησίως (συνήθως αφορούν παρασύρσεις πεζών που κινούνταν εκτός διαβάσεων ή τυφλά σημεία).
Ενώ τα ΙΧ και τα δίκυκλα ευθύνονται για το 90%+ των σοβαρών και θανατηφόρων ατυχημάτων στην Αττική, τα λεωφορεία αντιπροσωπεύουν σταθερά λιγότερο από το 1% των σοβαρών τροχαίων της περιφέρειας σε βάθος δεκαετίας.
Συμπερασματικά, αν αναλογιστεί κανείς ότι ο στόλος της ΟΣΥ εκτελεί χιλιάδες δρομολόγια καθημερινά μέσα στο εξαιρετικά επιβαρυμένο και συχνά άναρχο κυκλοφοριακό περιβάλλον της Αθήνας, ο δείκτης σοβαρών ατυχημάτων ανά επιβάτη/χιλιόμετρο είναι σχεδόν μηδαμινός. Στατιστικά, η πιθανότητα να τραυματιστείτε σοβαρά ως επιβάτης αστικού λεωφορείου είναι δεκάδες φορές μικρότερη από το να μετακινηθείτε με το δικό σας ΙΧ, και εκατοντάδες φορές μικρότερη από το να χρησιμοποιήσετε μοτοσικλέτα.
Το αστικό λεωφορείο στην Αττική παραμένει δομικά ασφαλές. Η αύξηση των περιστατικών αφορά σχεδόν αποκλειστικά υλικές ζημιές (μικροσυγκρούσεις), οι οποίες είναι αναπόφευκτο αποτέλεσμα της αυξημένης κυκλοφοριακής συμφόρησης στους δρόμους της Αθήνας.
Το αστικό λεωφορείο είναι με διαφορά το ασφαλέστερο μέσο οδικής μετακίνησης στην Αττική.
Από πουθενά λοιπόν δε στοιχειοθετείται, ούτε δικαιολογείται αυτός ο παροξυσμός εναντίον των αστικών λεωφορείων και πιο συγκεκριμένα, η στοχοποίηση των οδηγών. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που να προκαλεί υποψίες για το πόσο "αυθόρμητες" και όχι υποκινούμενες, είναι όλες αυτές οι... καταγγελίες!
Ωστόσο, από μία πιο προσεκτική μελέτη των παραπάνω στοιχείων, προκύπτει μία τάση αύξησης των ατυχημάτων.
Κι αυτό, αναδεικνύει το βαθύτερο πρόβλημα που υπάρχει αυτή τη στιγμή στις οδικές αστικές συγκοινωνίες. Οι αναλυτές, συνδέουν αυτή την αύξηση με την υποστελέχωση οδηγών και την πίεση για την κάλυψη των προγραμματισμένων δρομολογίων.
Το 2026 εκδόθηκαν 3 βασικές προκηρύξεις για μόνιμες θέσεις εργασίας, οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο των προσωρινών ή οριστικών αποτελεσμάτων. Προκηρύξεις τόσο για μόνιμο προσωπικό, όσο και για προσωπικό ορισμένου χρόνου.
Το ενδιαφέρον για τις μόνιμες θέσεις είναι παραδοσιακά τεράστιο. Για παράδειγμα, σε κάθε μεγάλη προκήρυξη της ΟΣΥ για μόνιμο προσωπικό (όπως αυτές του 2020 ή οι πρόσφατες του 2026), οι αιτήσεις των υποψηφίων ξεπερνούν κατά πολύ τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων. Η ασφάλεια της μόνιμης εργασίας στο δημόσιο προσελκύει εκατοντάδες επαγγελματίες οδηγούς.
Ωστόσο, το πρόβλημα εντοπίζεται στις συμβάσεις ορισμένου χρόνου (ΙΔΟΧ), όπου η ανταπόκριση είναι χαμηλότερη, καθώς πολλοί οδηγοί προτιμούν τον τουριστικό κλάδο ή τον ιδιωτικό τομέα, όπου οι αποδοχές είναι υψηλότερες.
Τα επίσημα στοιχεία της 6ετίας (2020–2025) δείχνουν ότι η ΟΣΥ αντιμετωπίζει ένα σοβαρό κύμα φυγής προσωπικού. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 645 συνολικές αποχωρήσεις οδηγών, οι οποίες κατανέμονται ως εξής:
• 288 λόγω συνταξιοδότησης
• 239 λόγω οικειοθελούς παραίτησης
• 64 λόγω μετατάξεων σε άλλες υπηρεσίες
• 31 λόγω απολύσεων
• 23 λόγω θανάτου
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι παραιτήσεις τριπλασιάστηκαν.
Ενώ το 2023 παραιτήθηκαν 35 οδηγοί και το 2024 παραιτήθηκαν 30, μόνο μέσα στο 2025 οι παραιτήσεις εκτινάχθηκαν στις 97.
Το 2025, οι οδηγοί που έφυγαν οικειοθελώς από την εταιρεία (97) ήταν σημαντικά περισσότεροι από εκείνους που βγήκαν στη σύνταξη (62).
Οι βασικές αιτίες πίσω από αυτό το κύμα φυγής, σύμφωνα με τα σωματεία εργαζομένων και τις αναλύσεις, είναι κυρίως το μισθολογικό ζήτημα και η προϋπηρεσία.
Ο εισαγωγικός μισθός θεωρείται χαμηλός για τις ευθύνες του επαγγέλματος, ενώ υπήρχαν σημαντικά προβλήματα με τη μη αναγνώριση της προϋπηρεσίας που είχαν οι οδηγοί στον ιδιωτικό τομέα, με αποτέλεσμα να ξεκινούν από τα κατώτερα μισθολογικά κλιμάκια.
Και φυσικά, οι συνθήκες εργασίας όπου, η έλλειψη προσωπικού (υπολογίζεται ότι λείπουν περίπου 600 οδηγοί) προκαλεί εντατικοποίηση της εργασίας, κομμένα ρεπό και αυξημένη πίεση για την κάλυψη των δρομολογίων στους χαοτικούς δρόμους της Αθήνας.
Από αυτό εδώ το προφίλ και ως χειριστής αστικού λεωφορείου τα τελευταία 24 χρόνια, επανειλημμένα έχω τονίσει την τεράστια πίεση που δέχεται ο οδηγός του αστικού λεωφορείου στο ασφυκτικό περιβάλλον του λεκανοπεδίου, ο οποίος καλείται να εκτελέσει περισσότερα δρομολόγια στη βάρδια του για να διατηρηθεί η συχνότητα, να τηρήσει τον ΚΟΚ, να δεχτεί εκβιασμόύς, να απειληθεί, να ανεχτεί τον εμπαιγμό της νοημοσύνης του αλλά και την λοιδορία, τη διαπόμπευση από τους πολιτικούς προϊστάμενους (βλέπε σχετικά πρόσφατες δηλώσεις Κυρανάκη).
Τα υποτιθέμενα "επιτεύγματα" ΚΑΙ στις αστικές συγκοινωνίες, περνούν μέσα από την υπερεντατικοποίηση και το burnout του εργαζόμενου οδηγού, μετατρέποντας τις συγκοινωνίες - τί ειρωνεία - σε "όχημα" πολιτικής και κυβερνητικής προπαγάνδας...
https://ssma.oasa.gr/erevnes-metriseis/
https://www.astynomia.gr/.../statistika-stoicheia-trochaias/
https://www.statistics.gr/.../873e9edb-2f7c-523b-5647...
https://www.ethnos.gr/.../osyragdaiaayxhshparaithseontono...
https://www.mdpi.com/2076-3387/16/6/271
https://www.osy.gr/wp.../uploads/2025/10/ekthesi-2024.pdf
Όλα τα στοιχεία αντλήθηκαν από το διαδίκτυο και την ΤΝ.
Λιγότερα